Slaine

Conan, bugunlerdeki gibi tekrar cikacak mi, satacak mi, devam edecek mi sorularina muhatap olmadigi 70'ler ve 80'ler boyunca buyuk bir sukse yaratmisti. Pesinden de taklitleri, filmleri ve filmlerinin kopyalari geldi elbette. 

Cizgi roman dunyasinda da Conan ruzgarini yakalamak icin degisik Kilic & Buyu cizgi romanlari yapildi, cogu basit Conan taklitleri olarak unutuldu gitti ama bunlardan biri oldukca basarili oldu : Slaine. 

Slaine,  UK'in Amerikan barbarina verdigi cevapti, 83 yilinda 2000AD dergisi icin yaratilmisti. Yillarca da hem derginin vazgecilmezi oldu hem de disarida yayinlanan (ozellikle Avrupa'da) ve sevilen ender 2000AD islerinden biri oldu. Amerika yayin hayati ise berbat renklendirmeler ve kotu kapaklar yuzunden pek basarili gecmedi. (Turkiye'de bir gazete ekinde yayinlandigini ogrendim ama kac macerasi yayinlanma sansi buldu bir bilgim yok) 

Slaine ilk bakista Conan benzeri bir barbar gibi gozukmesine ragmen, okumaya baslayinca oldukca degisik unsurlar barindirdigi anlasilmakta. Herseyden once yazari Pat Mills'in klasik Ingiliz kara mizah anlayisi sayesinde oldukca eglenceli bir metin Slaine; yaninda gezdirdigi cuce Ukko ile diyaloglarindan panellere serpistirilmis Conan gondermelerine kadar mizah dozaji oldukca yuksek bir cizgi roman. 

Slaine'in kral secilmesine arka planda kil olan Conan :) 

Ikinci olarak her ne kadar Slaine iyi bir savasci olsa da asil ozelligi, asil gucu kimi zaman gecirdigi spasm sayesinde vucuduna kanalize ettigi Tanrica Danu'nun gucuyle gecirdigi Hulkvari donusum ve kazandigi kuvvet. Bu kimi zaman kontrol edilemez, yonlendirilmez ve Hulk'unkinden de oldukca vahsi bir donusumdur. 

Ucuncu onemli bir ayrim mitolojinin - ozellikle Kelt/Irlanda mitolojisinin- cizgi romanin eksenine oturmasi. Sadece bir-kac antik tanri adi anmanin otesinde hikayenin ana omurgasinin bu mitolojiye dayanmasi ve ana tanrica Danu hikayesi uzerinden ilkel toplumlarin anaerkil yapida olmalari olasiligini tartismasi ve bu baglamda donemin feminizm tartismalarina gonderme yapmasi.    

Son ayrim ise 2000AD bir temel olarak bir bilim-kurgu dergisi oldugundan Slain'in de maceralari kendi mitolojik dunyasiyla sinirli olmamasive uzay zaman siniri gozetmeksizin bilim-kurgu icerikli fantastik maceralar da yasamasi.  

Yayin hayati olarak da ikiye ayirmak lazim Slaine'i : oncelikle uzun sure yayinin surdugu siyah-beyaz donem. Bu donemde sonralari Preacher (Vaiz)'in kapak ressami Glenn Fabry'nin ve 2000AD'nin istikrarli ressamlarindan Italyan Belardinelli'nin  harika cizgileriyle can bulur.

Ikinci donem ise 89'da Simon Bisley ile acilir. Siyah beyaz cizgi romana alismis 2000AD okuyucusuna oldukca alternatif renklendirmesiyle bambaska bir atmosfer yasatir Bisley.

Kapaklar: 

Bazilari oldukca kotu Amerikan kapaklari

Galakside bir Kelle Avcisi: Strontium Dog

Nukleer savas sonrasi radyoaktif Strontium izotopuna maruz kalan dunyada bir cok mutant dogmustur; Amerikan cizgi romanlarinin aksine bu mutantlar oldukca cirkin, sekilsiz ve deformedir ve nadiren super guclere sahiptirler. (Bunlarda biri de serinin kahramani Johnny Alfa'dir. Johnny gozlerinden sactigi Alfa isinlari sayesinde duvarlarin ardini gorebilir, mutant gozleri sinirili da olsa telapati ve telekinesis yetenekleri vermektedir. Ayrica karsisindakinin yalan soyleyip soylemedigini anlayabilmekte, sinirli da olsa bazi fikirleri zihinlere telkin edebilmektedir.  )

Toplumdan dislanan, calismalari bile engellenen ve bir ozgurluk savasi veren mutantlarin yapabildikleri tek is -kimsenin yapmak istemedigi- kelle avciligidir. Boylece Search & Destroy (Bul ve Yok et) birimi en azili haydutlarin katillerin pesine duserek adeta galaksiyi temizleyen copculer olurlar. 

Goguslerinde tasidiklari SD harfleri bunun kisaltmasidir ama kimse orjinalini kullanmaz, bunun yerine mutasyona neden olan Strontium izotopuna ithafen Strontium Dogs -Strontium Kopekleri takma ismini kullanmaktadirlar. Mutantlari asagilamak icin kullanilan bu ismi mutantlar da benimsemistir. 

Jonny Alfa'nin bir de elinden cekicini dusurmeyen Viking arkadasi vardir: Wulf Sternhammer. Birlikte galaksinin en amansiz kelle avcilaridirlar. 

Buraya kadar olan ozet herhangi bir post-apokaliptik cizgi romandan cok da farkli konumlandrimiyor Strontium Dog'u. 

Ama iki onemli noktada kendisini ayristiriyor, unutulmaz bir kult cizgi roman statusune ulastiriyor. Birincisi hemen hemen butun ilk donem maceralari cizen buyuk usta Carlos Ezquerra'nin muhtesem sanati. Kucuk kisa cizgilerle taramalri, kocaman-enli burunlarla cizdigi karakterler, harika uzay ustleri-araclari tasarimlariyla cidden lezzetli bir sova donusmekte her Ezquerra sayfasi. 

Ikincisi ise siradisi hikayeleri; John Wagner'in senaryolari. Jonny Alpha kimi zaman cehennem olduguna inandiklari bir boyuta seyahat etmekteler bir suclunun pesinde , yahut gecmise yolculuk yapipp Hitlerin de pesine dusuyorlar. Siradan bir bilimkurgudan cok farkli ucuk kacik senaryolar. Westernlerden sevdigimiz 'Olu ya da Diri' ele gecirme, kelle avciligi hikayelerini tum galakside anlatmakta Wagner.  Zaman bombasi  gibi atildiginda kucuk bir bolgedeki insanlari 15-20 dakika gelecege gonderen -dolayisiyla (gezegen hareket etmeye devam ettigi icin ) uzay bosluguna gonderip olduren fantastik silahlara sahip Johnny. 

Baskahramanimiz da oyle akil sagligi yerinde ve cok ahlakli biri de degil; bir hikayesinde cikan catisma esnasinda onlari izlerken kaza kursunuyla olen bir cocugu diriltmek icin mezarindan kacirip kara buyusuyle meshur bir buyucuye goturmeyi bile deniyor.  Alistigimiz kahramanlarin aksine moral pusulasi oldukca sasmis biri. 

Quality Comics tarafindan Amerikan pazarina da 80'lerda comics formatinda sunulan SD maalesef buyuk bir bilinirlik kazanamamis Dredd gibi. Halbuki John Wagner ve Ezquerra'nin birlikte yarattigi Dredd capinda bir cizgi roman kanimca. Bunda Ezquerra'nin muhtesem sanatinin gereksiz ve beceriksiz bir sekilde renkledirilmis olmasi kadar hikayelerin donemin Amerikan okuyucusu icin fazla ucuk-kacik olmasi da bir etken bence.  

 KAPAKLAR:

Judge Dredd Megazine

 John Wagner & Carlos Ezquerra'nin yarattigi Judge Dredd'in 2000AD dergisinin yildizi olmasindan ve ununun derginin ununu de asmasindan sonra nihayet 1990'da Dredd kendi dergisine kavusur: Judge Dredd Megazine. 

Fabry'nin kapagini cizdigi ilk sayi 

Basliktaki Megazine kelimesi de Magazine (dergi) kelimesinin Dredd evrenini (Mega-city gibi) cagristirmasi icin bozulmustur. Onceleri agirlikli olarak Dredd hikayeleri yayinlayan dergi sonralari Dredd evrenindeki baska karakterin hikayelerini de yayinamaya baslar. Boylece cok fazla sayida yazar ve cizer kendini gosterme ve gelistirme imkani bulur; bugun Amerikan comics pazarinin bazi yildizlarinin ilk ciddi isleri de dergide yayinlanmistir. 

Trevor Hairsine'in Dredd harika yorumu 

Dredd evrenin en enteresn karakterlerinden Missionary Man icin Frank Quitely'nin cizdigi paneller

Frank Quitely pin-up

Dredd evreninde kalip Dredd ile ilgisiz isler anlatmak oldukca kolaydir zira Wagner post-apokaliptik bir dunya resmetmistir ama bu dunya uzaylilarin, mutantlarin ve her turlu bilim-kurgu unsurunun kolayca eklemlenebilecegi zengin, esnek ve eklektik bir dunyadir. Dergide sonralari bu evrenin disinda gecen ilgisiz hikayeler de yayinlanir. Bugun 400'lu sayilarina gelmis olan dergi basariyla yayini surdurmekte. 

Kapaklar: 

Preacher - Glenn Fabry kapaklari

Gelmis gecmis en iyi cizgi roman serilerinden biri Preacher'in yaraticisi elbette yazari Garth Ennis ve cizeri Steve Dillon'dir ama Preacher'i bu kadar basarili yapan unsurladan biri de Glenn Fabry'nin kapaklari kanimca. 

Fabry de digerleri gibi 2000 AD geleneginden yetismis Britanyali bir sanatci, kariyerine Slaine ve Judge Dredd gibi islerle baslamis. Ekiple tanisikliklari da o yillara uzanmakta zaten. Cizgi roman cizerligi birakmasa da kapak cizerligine yogunlasmis bir isim. 

Ennis 1991 yilinda Hellblazer'i (Amerika'daki ilk buyuk isi olan ) yazmaya baslayinca Fabry de kapaklari cizmeye baslar , bu isbirligi 1995 yilinda yayinlanmaya baslayan  Preacher'da da surer ve Fabry dizi boyunca  birbirinden guzel 75 kapaga (66 normal 9 ozel sayi) imza atar. Fabry'nin gercekci, detayli, karanlik ve vahsi kapaklari Preacher icin bicilmis kaftandir. Kapak kompozisyonu mutlaka o sayinin icerigi ile iliskilidir; kimi zaman da olup biteceklere dair ipuclari da vermektedir. 

Fabry sosyal medya hesabindan akciger kanseri oldugunu acikladi bu yil ve halen hastalikla bogusmakta, umariz hastaligi yener ve daha uzun yillar kapak cizmeye devam eder.